Słowniczek
Krótki przewodnik po produktach i systemach Nord Resine. Słownik podaje szczegółowe definicje techniczne objaśniające znaczenie najważniejszych terminów funkcjonujących w branży. Ich znajomość ułatwi ci dokonywanie wyborów i prowadzenie działalności.
A
AMINA
Związek formalnie otrzymywany z amoniaku przez kolejne podstawienie atomów wodoru grupami organicznymi; liczba podstawionych atomów H stanowi podstawę klasyfikacji na aminę pierwszorzędową, drugorzędową lub trzeciorzędową.
ANHYDRYT
Bezwodny siarczan wapnia (CaSO4).
ANTYOKSYDANT
Dodatek stosowany w produkcji farb, tworzyw sztucznych i klejów w celu zmniejszenia i/lub opóźnienia normalnego procesu utleniania, a tym samym utrzymania właściwości fizycznych i chemicznych produktu.
AZBEST
Elastyczne, włókniste kruszywo składające się z krzemianów o doskonałej odporności na ogień, ciepło i działanie chemikaliów, w szczególności kwasów. Łatwy w obróbce i bardzo odporny, znalazł szerokie zastosowanie w przeszłości jako izolacja akustyczna, izolacja termiczna, rozproszone wzmocnienie w cemencie (azbestocement), a także jako składnik farb, lakierów, materiałów podłogowych, tekstyliów. U szczytu jego ekspansji badania medyczne wykazały, że jest on niebezpieczny; od lat 80-tych Światowa Organizacja Zdrowia odradza jego stosowanie ze względu na wysokie ryzyko. We Włoszech prawo zabrania wydobywania, przetwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania jakiegokolwiek rodzaju azbestu. Pozostaje jednak wciąż otwarty problem utylizacji kilku milionów ton tego materiału (w tym cementu azbestowego i różnych materiałów izolacyjnych).
B
BARIERA PAROWA
Układ składający się z ciągłej, nieprzepuszczalnej dla wody powłoki o właściwościach paroszczelnych. Jego zadaniem jest zapobieganie przenikaniu pary wodnej z wewnątrz na zewnątrz przez zewnętrzne obudowy (dachy i ściany). Musi to być zatem materiał odporny na dyfuzję pary wodnej, aby kontrolować zjawisko kondensacji i zapobiegać jej występowaniu na poziomie warstwy izolacyjnej.
BENTONIT
Minerał ilasty charakteryzujący się dużą plastycznością, zdolnością wymiany jonowej, działaniem oczyszczającym i stabilizującym, a przede wszystkim zdolnością do wchłaniania znacznej ilości wody poprzez kilkakrotne pęcznienie i tworzenie tzw. żeli tiksotropowych.
BETON
Konglomerat otrzymywany przez zmieszanie wody z materiałami wiążącymi (głównie wapnem lub cementem z procesów, które nie wykorzystują obcych substancji lub odpadów przemysłowych) i czystymi, nieradioaktywnymi materiałami obojętnymi (piasek, żwir, pył ceglany) szeroko stosowanymi w budownictwie. Głównymi cechami betonu są jego odporność na warunki atmosferyczne i wytrzymałość mechaniczna. Aby poprawić uwalnianie odlewów podczas zdejmowania szalunków, powierzchnie szalunku powinny być wcześniej pokryte naturalnymi olejami.
BETON KOMÓRKOWY
Uzyskuje się go poprzez dodanie środka spieniającego do pasty cementowej, która z kolei jest rozcieńczana w wodzie w procentach wahających się od 2 do 3%. Ponieważ woda powoli odparowuje podczas fazy wiązania cementu, a nawet później z upływem czasu, pozostawia puste wszystkie małe wgłębienia utworzone przez środek spieniający. Te mikrokomory zawierające powietrze w stanie nieruchomym nadają betonowi właściwości izolacyjnych.
BETON LEKKI
Uzyskuje się go poprzez dodanie lekkich kruszyw do zwykłej mieszanki betonowej.
BETON WŁÓKNISTY
Specjalny rodzaj betonu ze zbrojeniem rozproszonym włóknami stalowymi, alkalioodpornymi włóknami szklanymi lub innymi włóknami syntetycznymi, nieprzekraczającymi 2% objętości, w celu poprawy wytrzymałości na zginanie i skręcanie.
BETON ZBROJONY
Cement, w którym w celu zwiększenia jego wytrzymałości na zginanie i skręcanie podczas odlewania osadzono odpowiednie metalowe wzmocnienie. Zbrojenie musi być skonstruowane z uwzględnieniem ewentualnych, indukowanych przez nie zakłóceń elektromagnetycznych, czyli w miarę możliwości bez stosowania zamkniętych metalowych oczek i poprzez uziemienie poszczególnych części do równego potencjału. Prawidłowe wykonanie pozwoli uniknąć procesów karbonatyzacji i potencjalnego utleniania części metalowych.
BETONIARKA
Maszyna kielichowa lub bębnowa, napędzana silnikiem, zazwyczaj elektrycznym, używana do mieszania betonu i wytwarzania zaprawy.
BEZWŁADNOŚĆ CIEPLNA
Wskazuje na zdolność do magazynowania ciepła i uwalniania go w późniejszym czasie.
BITUM
Mieszanina węglowodorów pochodzenia naturalnego, otrzymywana w wyniku destylacji ropy naftowej, o właściwościach wiążących. Bitumy mogą być naturalne lub wytwarzane z ropy naftowej.
BITUM UTLENIONY
Utleniony bitum uzyskuje się poprzez wtryskiwanie tlenu w temperaturze 250 °C do ciekłego bitumu destylowanego. Tlen spaja cząsteczki bitumu i tworzy rodzaj trójwymiarowej siatki w jego masie.
C
CEMENT
Spoiwo hydrauliczne, które po zmieszaniu z wodą jest zdolne do wiązania zarówno w otoczeniu powietrza, jak i po zanurzeniu w wodzie. Cementy dzielą się na szybkowiążące (cementy romańskie) i wolnowiążące (cementy portlandzkie). Obecnie cement jest powszechnie stosowany do produkcji zaprawy cementowo-wapiennej do tynku, natomiast w przeszłości był również używany do budowy elementów dekoracyjnych, prefabrykowanych lub odlewanych na miejscu, jako alternatywa dla masy szpachlowej
CEMENT AZBESTOWY
Szczególny rodzaj cementu włóknistego składający się z mieszanki cementu i azbestu, bardzo odporny na rozciąganie, zginanie i ściskanie, ale niezbyt odporny na uderzenia. Powszechnie stosowany w eternicie lub płytkach, z których w przeszłości wykonywano pokrycia dachowe i okładziny budynków przemysłowych lub komercyjnych lub budowy zbiorników, rur i kanałów. Został on zakazany po tym, jak wykazano, że stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.
CEMENT GLINOWY
Cement glinowy lub cement topiony otrzymuje się przez wypalanie wapienia i boksytu: jest to cement, który osiąga bardzo wysoką wytrzymałość mechaniczną w bardzo krótkim czasie. Jest stosowany do budowy materiałów ogniotrwałych, do produktów o wysokiej odporności chemicznej, do środowisk niskotemperaturowych itp. Jedną z wad cementu glinowego jest spadek początkowej wytrzymałości mechanicznej, która jest tym większa, im wyższy jest stosunek wody do cementu
CEMENT PORTLANDZKI
Cement portlandzki jest jednym z najważniejszych spoiw hydraulicznych, otrzymywanym przez zmieszanie klinkieru i gipsu.
CEMENT PUCOLANOWY
Cement wykonany z mieszanki cementu portlandzkiego i piasku pucolanowego. Ten rodzaj cementu ma wyższą odporność chemiczną i większą wodoodporność niż cement portlandzki
CIEPŁO NAWODNIENIA
Energia wytworzona przez reakcję hydratacji granulek cementu.
CIEPŁO REAKCJI
Ilość ciepła wydzielanego lub pochłanianego przez reakcję chemiczną. Reakcje uwalniające ciepło nazywane są egzotermicznymi, a te, które je pochłaniają – endotermicznymi.
CZAS KORYGOWANIA PŁYTKI
Czas dostępny na skorygowanie położenia płytki po jej ułożeniu.
CZAS OTWARTY
Maksymalny czas oczekiwania między rozprowadzeniem kleju na podłożu a ułożeniem płytek.
CZAS ROZPOCZĘCIA WIĄZANIA
Czas określany zgodnie z EN 196 część III aparatem Vicata.
CZAS ZAKOŃCZENIA WIĄZANIA
Czas określany analogicznie do EN 196 część III aparatem Vicata.
CZYNNIK
Tym terminem określa się wszystko, co działa i wywołuje efekt.
D
DETERGENTY ZASADOWE
Produkty o działaniu zasadowym czyli alkalicznym, zwykle stosowane do usuwania olejów, smarów, osadów smogowych lub zanieczyszczeń powietrza. Znajdują zastosowanie w czyszczeniu elewacji z marmuru, wapienia i piaskowca. Nie należy ich stosować na polerowanym marmurze, metalach takich jak aluminium lub powierzchniach galwanizowanych. Biorąc pod uwagę różnorodność podłóż i często występującą niepewność co do ich natury, warto zawsze przeprowadzić test wstępny.
DODATEK
Naturalna lub sztuczna substancja, która po dodaniu w obliczonych i wcześniej określonych ilościach nadaje określonych właściwości, takich jak wygląd, trwałość, wydajność, wytrzymałość, twardość, elastyczność, plastyczność, objętość lub eliminuje lub zmniejsza pewne wady przed, w trakcie i po zastosowaniu.
DODATEK ANTYSTATYCZNY
Materiał niezdolny do utrzymywania ładunku elektrostatycznego w kontakcie z ziemią.
DODATEK MROZOODPORNY
Dodatek, który zmniejsza wrażliwość mieszanki cementowej na temperatury poniżej 0°C, wpływając zarówno na szybkość wiązania cementów, jak i na rozwój ciepła hydratacji podczas wiązania. Skutecznie działa w przypadku grubych odlewów, jednak zastosowany do tynków lub cienkich odlewów, gdzie powierzchnia narażona na działanie niskich temperatur jest bardzo wysoka, jest niemal nieskuteczny.
DODATEK ODPYCHAJĄCY WODĘ
Dodatek, który po zmieszaniu z mieszankami cementowymi nadaje bardzo wysokie właściwości hydrofobowe, dzięki czemu stwardniała zaprawa może nawet osiągnąć właściwości wodoodporne.
DODATEK PRZECIWPALNY
Dodatek zmniejszający palność i zwiększający odporność ogniową poprzez utrudnianie spalania i rozprzestrzeniania się płomienia; substancje zawarte w dodatkach zmniejszających palność są zarówno organiczne, jak i nieorganiczne, jednak w przypadku pożaru, mimo że opóźniają spalanie, mogą same wytwarzać toksyczne opary.
DODATEK PRZECIWPIENIĄCY
Dodatek zapobiegający tworzeniu się piany, a tym samym zmianom gęstości.
DODATEK PRZECIWPOŚLIZGOWY
Warstwa wykończeniowa lub powłoka nakładana na powierzchnię przeznaczoną pod ruch pieszy w celu zapobiegania poślizgnięciom.
DRAPANIE
Wykończenie za pomocą rakli z metalowymi zębami w celu złuszczenia powierzchni materiału w fazie jego utwardzania.
E
EFEKT ODPYCHANIA WODY
Ogranicza wchłanianie wody do powierzchni materiału, a jednocześnie zapewnia doskonałe wartości oddychalności.
ELASTOMER
Naturalny lub syntetyczny polimer o właściwościach elastycznych podobnych do gumy. W temperaturze pokojowej może być wielokrotnie odkształcany i powracać w przybliżeniu do swoich początkowych wymiarów po ustaniu naprężeń.
EMULGATOR
Substancja ułatwiająca mieszanie niemieszających się wzajemnie związków (np. detergenty do mieszania wody i tłuszczu).
EMULSJA
Niejednorodny układ składający się z cząstek płynnych (faza rozproszona) rozproszonych równomiernie w niemieszającej się z nimi cieczy (faza dyspergująca).
EPOKSYD
Patrz ŻYWICE EPOKSYDOWE
F
FUGA
Bardzo płynna zaprawa cementowa, otrzymywana przez zmieszanie drobnego piasku, cementu i wody w równych częściach, stosowana do układania podłóg ceglanych i kamiennych (płytki, porfir, cegły) lub ścian z cegieł.
G
GŁADZIE
Gładzie, czyli masy szpachlowe to specjalne zaprawy przeznaczone do wyrównywania nierówności rzędu kilku milimetrów. Przylegają do gładkich, mało chłonnych betonów, takich jak te odlewane z metalowych szalunków. Umożliwiają uzyskanie gładkiego wykończenia w pomieszczeniach lub na zewnątrz.
GŁADZIE DO BETONU OCHRONNE I ZAPOBIEGAJĄCE KARBONATYZACJI
Produkty, które charakteryzują się niską przepuszczalnością dwutlenku węgla i nieprzepuszczalnością wody deszczowej, znacznie spowalniają proces starzenia się betonu.
GŁADZIE DO WYRÓWNYWANIA BETONU
Gotowe drobnoziarniste zaprawy na bazie cementu i wapna hydraulicznego z dodatkami, stworzone w celu szybkiego wyrównywania dużych powierzchni betonowych, we wnętrzach i na zewnątrz, z możliwością regulowania nierówności do 1 cm. Dostępne do aplikacji ręcznej lub zmechanizowanej.
GŁADZIE I ŚRODKI OCHRONNE SYNTETYCZNE
Te masy szpachlowe, które mimo że należą do grupy produktów opartych na spoiwach hydraulicznych, są również w stanie, dzięki dodatkom, przylegać do podłoży syntetycznych, zmniejszając w ten sposób koszty przygotowania.
GŁADZIE I ŚRODKI OCHRONNE ZAPOBIEGAJĄCE KARBONATYZACJI
Produkty cementowe, które charakteryzują się niską przepuszczalnością dwutlenku węgla i nieprzepuszczalnością wody deszczowej, znacznie spowalniają proces starzenia się betonu.
GŁADZIE I ŚRODKI OCHRONNE ZASADOWE
Produkty wapienno-cementowe stworzone w celu szybkiego wyrównywania dużych powierzchni betonowych, z możliwością regulowania nierówności do 1 cm.
GLINA
Skała osadowa, o niskiej spójności (ma ziemisty wygląd), różniąca się kolorem w zależności od zawartych w niej zanieczyszczeń, od niebieskiego po czerwonawy; istnieją również gliny czarne i zielone. Do najważniejszych cech gliny należą jej plastyczność i higroskopijność.
GLOSS
Stopień połysku jest mierzony w glossach (GU), w skali od 0 do 100. O produkcie mówi się, że jest: normalnie nieprzezroczysty, jeśli ma stopień połysku od 1 do 10 GU; nieprzezroczysty ze stopniem połysku od 11 do 30 GU; średnio nieprzezroczysty ze stopniem połysku od 31 do 40 GU; półmatowy ze stopniem połysku od 41 do 50 GU; półpołysk ze stopniem połysku od 51 do 80 GU; połysk ze stopniem połysku większym niż 80 GU.
GOTOWA MIESZANKA JASTRYCHOWA
Warstwa podłoża wykonana na placu budowy przez zmieszanie cementu, czasami z dodatkiem wapna, i piasku o granulometrii odpowiadającej docelowej grubości, produkowana przemysłowo. Maksymalna średnica kruszywa może być mniejsza niż w jastrychu wykonanego na placu budowy.
GOTOWY JASTRYCH
Przygotowana sucha mieszanka składająca się ze specjalnych spoiw i wyselekcjonowanych kruszyw, która nie tylko umożliwia uzyskanie suchych jastrychów w ciągu zaledwie kilku godzin i praktycznie bez skurczu, ale także eliminuje możliwość wystąpienia błędów związanych z wyborem kruszyw. Ponadto kruszywo o wielkości nieprzekraczającej 4 mm pozwala bardzo łatwo uzyskać gładkie wykończenie.
GRANULOMETRIA
Określa rozmiar granulek tworzących materiał. Zwykle ocenę granulometrii przeprowadza się przez przesiewanie.
GRES
Zeszkliwiona ceramika, biała lub kolorowa, bez glazury. Klinkier, kamionka solna i kamionka szlachetna do użytku domowego również należą do tej kategorii.
GRES PORCELANOWY
Płytki otrzymywane przez prasowanie, o bardzo niskiej porowatości całkowitej, składające się z przezroczystej mieszanki, która może być również jednolicie zabarwiona lub barwiona za pomocą mieszanek proszków i granulek o różnych rozmiarach i kolorach. Skład mieszanki jest bardzo podobny do składu gresu jasnego, ale surowce są tak dobrane, aby ograniczyć do minimum procentową zawartość tlenku żelaza. Masa kamionkowa jest prasowana z obciążeniem właściwym o 50% wyższym niż w przypadku lekkiego gresu glazurowanego. Wypalanie odbywa się w cyklach krótszych niż jedna godzina w temperaturze około 1200°C. Płytki mogą być również polerowane, przed lub po ułożeniu, w celu zwiększenia ich walorów estetycznych. Jest odporny na mróz, kwasy i zasady oraz ma wysoką wytrzymałość mechaniczną. Jest to produkt, który znalazł szerokie zastosowanie w przemyśle płytek ceramicznych i można również znaleźć jego warianty z niewielkimi zastosowaniami glazury i/lub serigrafii w celu dalszego podniesienia estetyki produktu
GROSZKOWANIE
Jest to czynność polegająca na obróbce świeżego marmuru przy użyciu groszkownika, specjalnego młotka z piramidalnymi ostrzami o różnych rozmiarach, przeznaczonego do dociskania lub udaru materiału, gdy jest on jeszcze świeży, aby uzyskać efekt faktury na kamieniu.
GRUNT
Jest to warstwa, której funkcją jest modyfikowanie właściwości fizycznych i chemicznych warstwy znajdującej się poniżej. Zazwyczaj wykonuje się ją poprzez zastosowanie szybkoschnącego produktu płynnego, w roztworze lub emulsji wodnej, nakładanego na podłoże przed nałożeniem właściwego materiału hydroizolacyjnego.
H
HYDROFOBOWOŚĆ
Efekt redukcji absorpcji wody wywołany zmianą kąta kontaktu wody z podłożem; w produktach wykończeniowych o charakterze silikonowym cecha ta nie zmienia właściwości oddychających materiału.
HYDROIZOLACJA
Operacja, która zapewnia nieprzepuszczalność podłoża, tj. zdolność do nie przenikania cieczy. Hydroizolacja o negatywnej wyporności (odwrotna): produkt hydroizolacyjny jest nakładany po stronie przeciwnej do tej, z której napływa ciecz. Dlatego wyporność hydrostatyczna będzie miała tendencję do odrywania produktu hydroizolacyjnego od podłoża. Hydroizolacja o dodatniej wyporności (czyli zatrzymująca wodę): produkt hydroizolacyjny jest nakładany na powierzchnię, która będzie miała kontakt z cieczą. W związku z tym ciśnienie hydrostatyczne wywierane przez ciecz będzie dociskać produkt hydroizolacyjny do podłoża.
HYDROIZOLACJA DACHÓW SPADZISTYCH
Jest to poszycie dachu spadzistego o nachyleniu > 5%.
I
IMPREGNAT
Produkt przeznaczony do wnikania w porowatość obrabianego materiału w celu modyfikacji jego właściwości, bez tworzenia warstwy ochronnej.
INERT
Składnik, który nie reaguje chemicznie; termin ten często odnosi się do piasków lub innych składników farb i lakierów, które służą do zwiększenia odporności fizycznej, ale nie wchodzą w reakcje chemiczne ze spoiwem. Inertem (kruszywem) nazywa się również piasek, kruszony kamień lub żwir używany do produkcji zapraw i betonów. W tym przypadku inert nie tylko przyczynia się do zwiększenia wytrzymałości fizycznej, ale jeśli jest odpowiednio dobrany, zwiększa również wytrzymałość chemiczną i zmniejsza ryzyko kurczenia się cementu i wapna.
INHIBITOR
Dodatek stosowany w niewielkich ilościach w celu zapobiegania lub opóźniania reakcji.
IZOLACJA
Termiczne, akustyczne lub elektryczne oddzielenie dwóch ciał lub pomieszczeń za pomocą materiałów lub ciał izolacyjnych.
IZOTROPOWOŚĆ
Ta sama struktura molekularna w różnych kierunkach. Cecha różnych materiałów i metali, takich jak miedź i aluminium, których rozszerzalność nie zachodzi wzdłuż kątów prostych.
J
JASTRYCH (WYLEWKA)
Określany również jako „warstwa wyrównująca” ma za zadanie jest zmniejszenie nierówności powierzchni w warstwie leżącej poniżej. Stosuje się go także do realizacji takich wartości nachylenia płaskich dachów, które umożliwiają całkowity odpływ wody. Służy do kompensacji tolerancji montażowych elementów prefabrykowanych (układanych płyt). Może być wykonany z betonu (250 kg cementu portlandzkiego, grubość nie mniejsza niż 30 mm), zaprawy cementowej (co najmniej 300-400 kg cementu portlandzkiego i minimalna grubość 15 mm), cementu rozluźnionego kruszywem izolacyjnym (co najmniej 150-200 kg cementu portlandzkiego) oraz betonu komórkowego. Dwa ostatnie typy, mające tendencję do długotrwałego zatrzymywania wody, wymagają zapewnienia systemów wentylacyjnych lub długich okresów suszenia przed położeniem kolejnej warstwy wykończeniowej.
K
KARBONATYZACJA (BETONU)
Zjawisko związane z naturalnym starzeniem się betonu, w którym dwutlenek węgla znajdujący się w otoczeniu przekształca hydrat wapnia Ca(OH)²; w węglan CaCO³;. Dlatego obniżenie wartości pH z 12÷13 do około 9 powoduje utratę mocy ochronnej zbrojenia.
KATALIZATOR
Substancja, która przyspiesza (kataliza pozytywna) lub spowalnia (kataliza negatywna) szybkość reakcji chemicznej; w żaden inny sposób nie wpływa na efekt końcowy.
KLEJ
Pod pojęciem „kleju” rozumie się warstwę wiążącą, której zadaniem jest zapewnienie połączenia między podłożem a układanym materiałem. Wybór odpowiedniego produktu zależy od rodzaju podłoża, rodzaju klejonego materiału, grubości warstwy stanowiącej efekt końcowy, charakterystyki i przeznaczenia pomieszczenia.
KLEJ SAMOROZPROWADZAJĄCY
Cecha charakterystyczna klejów cementowych, polegająca na tym, że odcisk pacy zębatej spłaszcza się całkowicie pod ciężarem płytki po wywarciu na niej niewielkiego nacisku. Umożliwia uzyskanie pełnej powierzchni styku podłoża/ kleju/ płytki przy minimalnym wysiłku.
KLINKIER
Termin, który w zależności od zastosowania przyjmuje dwa różne znaczenia. 1) materiał otrzymywany przez zmieszanie, a następnie sproszkowanie pewnych substancji wapiennych i gliniastych. Jest to główny składnik cementu portlandzkiego. 2) specjalny rodzaj cegieł lub płytek wytłaczanych i wypalanych w bardzo wysokiej temperaturze, zasadniczo stosowany jako materiał na ściany i podłogi.
KOHERENCJA
Wyraża zdolność materiałów stosowanych w izolacji termicznej do zapewnienia wysokiej odporności na przenikanie ciepła; takie materiały są zatem określane jako materiały izolacyjne.
KOMPOZYT
Kombinacja surowców, które w określonych warunkach temperaturowych są wykorzystywane do wytworzenia związku o szczególnych właściwościach przydatnych do produkcji prefabrykowanych membran hydroizolacyjnych. Jest to synonim masy bitumicznej.
KOPOLIMER
Polimer utworzony z co najmniej dwóch różnych monomerów
KWAS
Produkt o pH < 7.
KWAŚNE DETERGENTY
Produkty o działaniu kwasowym, a zatem o pewnej agresywności, zwykle stosowane do usuwania osadów wapiennych lub cementowych i rozpuszczania skrystalizowanej soli. Dlatego mogą być stosowane tylko na podłożach, które są odporne na takie agresywne działanie lub gdzie nie prowadzi ono do uszkodzenia powierzchni. Nie wolno ich stosować na polerowanym marmurze, na chłonnych powierzchniach wapiennych, na ceramice z glazurą nieodporną na kwasy. Biorąc pod uwagę dużą różnorodność podłóż i często występującą niepewność co do ich natury, warto zawsze przeprowadzić test wstępny.
M
MASA OBJĘTOŚCIOWA
Stosunek masy półproduktu do jego objętości, zazwyczaj mierzony w tych samych warunkach wilgotności. Termin gęstość, choć częściej stosowany, jest mniej poprawny. Masa objętościowa jest zwykle wyrażana w kg/m3.
MGŁA SOLNA
Atmosfera słonego środowiska morskiego.
MOCOWANIE
Działanie elementów kotwiących na ścianach. Wymagana jest dobra tiksotropia, łatwe mieszanie, wysoka wytrzymałość i krótki czas wiązania.
MODUŁ SPRĘŻYSTOŚCI
Iloraz wartości naprężenia do odkształcenia sprężystego, spowodowanego przez to naprężenie w materiale, który jest poniżej granicy proporcjonalności (prawo Hooke'a) na krzywej naprężenie-odkształcenie.
MONOMER
Prosta cząsteczka zdolna do łączenia się z innymi podobnymi cząsteczkami w celu utworzenia polimeru.
MOSTEK TERMICZNY
Jest to element konstrukcji, w którym występuje zwiększona utrata ciepła z powodu obecności materiałów o bardzo różnych wartościach przewodności cieplnej; najczęstsze mostki termiczne to słupy narożne, belki krawędziowe, fundamenty, punkty mocowania dachu płaskiego, budynki żelbetowe, belki poprowadzone w płycie itp.
N
NAPOWIETRZACZ
Każda substancja, która po dodaniu do zaprawy tworzy w niej system makroporowaty, a tym samym zwiększa jej odporność na mróz.
NASYCENIE
Proces, w którym substancja osiąga najwyższą możliwą wartość niektórych swoich właściwości.
NIWELOWANIE
Operacja wykonywana za pomocą aluminiowego (lub drewnianego) niwelatora w celu wypoziomowania i wyrównania warstwy nałożonego materiału.
O
OBRZUTKA
Warstwa wiążąca utworzona przez rzucenie bardziej miękkiego materiału, pokrywająca co najmniej 60÷70% podłoża, w celu zszorstkowania powierzchni, a tym samym poprawy przyczepności następnej warstwy.
ODDYCHALNOŚĆ
Właściwość materiału umożliwiająca przenikanie przez jego pory zarówno powietrza, jak i pary wodnej. Wyrażana jest w gramach pary wodnej, która może przeniknąć przez powierzchnię 1 metra kwadratowego w ciągu 24 godzin, przy standardowej temperaturze i ciśnieniu, w zależności od zastosowanych standardów.
ODKSZTAŁCENIE PLASTYCZNE LUB TRWAŁE
Odkształcenie plastyczne to trwałe, a zatem nieelastyczne odkształcenie, któremu ulega ciało pod wpływem przyłożonego obciążenia. Składa się z chwilowego odkształcenia i powolnego odkształcenia, które rośnie wraz z upływem czasu w miarę utrzymywania obciążenia.
ODKSZTAŁCENIE SPRĘŻYSTE
Każde ciało stałe odkształca się pod wpływem przyłożonego obciążenia; odkształcenie jest określane jako sprężyste, jeśli po ustaniu działania obciążenia ciało odzyskuje swoje początkowe wymiary. Wielkość odkształcenia jest funkcją przyłożonego obciążenia (prawo Hooke'a). Właściwości sprężyste ciała wyraża się modułem sprężystości, który jest definiowany jako stosunek między siłą wywieraną na jednostkę powierzchni ciała a odkształceniem, któremu ulega jednostka długości ciała; im większa wytrzymałość materiału, tym większy jego moduł sprężystości.
ODPORNOŚĆ NA ROZPRZESTRZENIANIE SIĘ CO²
Pomiar jest wyrażany wartością µ CO² i wskazuje zdolność produktu do utrudniania przenikania dwutlenku węgla do podłoża. Im wyższa wartość, tym większy efekt ochronny.
ODPORNOŚĆ OGNIOWA REI
Charakterystyka, dzięki której element budynku zachowuje stabilność mechaniczną (R); odporność na płomień (E); izolację termiczną (I) przez określony czas. Symbol REI 120 oznacza zatem zachowanie przez 120 minut trzech charakterystyk elementu podlegającego testowi, o którym mowa we włoskim okólniku 91 Min. Spraw Wewnętrznych z dnia 14.09.1961 r.
OKRES PRZYDATNOŚCI PO SPORZĄDZENIU (POT LIFE)
Limit czasowy do dyspozycji od momentu zmieszania składników do właściwego użycia produktu.
OLIGOMER
Polimer, którego masa cząsteczkowa jest zbyt niska, aby można go było uznać za polimer. Oligomery mają masy cząsteczkowe liczone w setkach, natomiast polimery mają masy cząsteczkowe liczone w co najmniej tysiącach.
OPÓR CIEPLNY R
Określa opór, jaki materiał o danej grubości stawia przepływowi energii cieplnej w określonych warunkach i jest wyrażany jako odwrotność przewodności cieplnej: a zatem R = S / ? (mierzony w m2 K/W, gdzie K = stopnie Kelvina), gdzie S jest grubością danego materiału. Materiały o wysokiej zdolności izolacyjnej, tj. izolacje, mają wysokie wartości oporu cieplnego, natomiast materiały o dobrej przewodności mają niższe wartości oporu.
OSMOZA
Zjawisko, w którym ciekłe substancje mogą przenikać do siebie przez półprzepuszczalną membranę; jest to ruch zachodzący z przyczyn fizycznych, termicznych, chemicznych lub elektrycznych.
P
PĘCHERZE
Występują w przypadku nałożenia syntetycznych farb lub powłok na wilgotne ściany, a także w powłokach mineralnych, gdy są w nich obecne sole lub opary.
PĘDZEL PŁASKI
Pędzel o prostokątnym przekroju i szerokim, płaskim kształcie, przeznaczony do stosowania na dużych powierzchniach.
PĘKNIĘCIA
Są to pęknięcia szersze niż 1 mm, proste, gdy występuje statyczny ruch podłoża lub w krzyżujące się, powstające na skutek położenia zbyt dużej grubości materiału w jednej warstwie i gdy produkt jest zbyt płynny.
PĘKNIĘCIA WŁOSKOWE
Są to pęknięcia o szerokości mniejszej niż 1 mm tworzące wzór pajęczyny, zwykle powierzchowne i spowodowane skurczem hydraulicznym.
PERLIT
Materiał ekspandowany, pochodzenia skalnego, poddawany obróbce w wysokiej temperaturze (1000°C).
pH
Skrót pH pochodzi od inicjałów „potencjału wodoru”; wskazuje stopień zasadowości (między 7 a 14) lub kwasowości (między 0 a 7). Wartość 7 wskazuje na poziom neutralny.
PIASKOWANIE
Czyszczenie i ścieranie powierzchni ścian. Odbywa się to za pomocą strumienia piasku o wysokiej energii kinetycznej.
PIROGEN
Substancja, która powoduje wzrost temperatury związku.
PLASTYFIKATOR
Jest to substancja lub materiał (zwykle tworzywo sztuczne lub elastomer), który stosowany w produkcji klejów, środków hydroizolacyjnych, klejów, farb, żywic, poprawia ich właściwości fizyczne, czyniąc je bardziej elastycznymi i lepszymi w obróbce.
PŁYNNE MEMBRANY
Gotowe do użycia produkty o konsystencji pasty lub półpłynnej, przeznaczone do nakładania na zimno, zdolne do wytworzenia ciągłej, wodoodpornej warstwy, która przylega do podłoża i jest wysoce elastyczna.
PODCHODZENIE WILGOCI
Wilgoć unosząca się kapilarnie z podłoża do muru.
PODCHODZENIE WODY
Wilgoć unosząca się kapilarnie z podłoża do muru.
POKRYWA PŁASKA
Jest to poszycie dachu o maksymalnym nachyleniu 5%.
POLIMER
Wynik reakcji chemicznej, w której monomery łączą się ze sobą, tworząc makrocząsteczki, których masa jest wielokrotnością masy pierwotnej substancji.
POLIURETAN
Spieniona pianka utworzona w wyniku reakcji chemicznej między poliolem i izocyjanianem, może mieć niską lub wysoką gęstość.
POŁYSKOMIERZ
Przyrząd do pomiaru połysku powierzchni produktu w oparciu o ocenę odbicia powierzchni pod pewnymi kątami padania światła.
POT-LIFE
Okres użytkowania lub przedział czasu, w którym produkt może być stosowany po zmieszaniu.
POWLEKANIE
Tworzenie powłoki z żywic dyspersyjnych w wyniku koalescencji.
PRODUKT HYDROFILOWY
Ogólnie związek lub układ chemiczny, który wchodzi w interakcje z wodą.
PRODUKT HYDROFOBOWY
Związek lub układ chemiczny, który odpycha wodę.
PRODUKT OLEOFOBOWY
Produkt, który odpycha oleje, tj. jest z nimi niekompatybilny.
PRODUKT SAMOPOZIOMUJĄCY
Zdolność materiału do rozprzestrzeniania się na powierzchni układania, tworząc idealnie płaską powierzchnię, wolną od nierówności.
PROMOTOR PRZYCZEPNOŚCI
Podłoża o niskiej porowatości i zwarte, takie jak beton, należy przed nałożeniem materiału pokryć preparatem umożliwiającym przyleganie materiału do podłoża.
PRZECIWCIĄG
PRZEPUSZCZALNOŚĆ
Jest to właściwość materiału umożliwiająca przepływ przez niego cieczy. W przypadku wody przepuszczalność produktu jest tym mniejsza, im mniejsze są pory materiału i im dłuższą drogę musi pokonać woda. Rezultatem procesu przechodzenia przez materiał jest najpierw pojawienie się wilgoci, a następnie przesiąkanie. Przepuszczalność gliny waha się od 10-6 do 10-7 cm/mm. Przepuszczalność warstwy asfaltowej nie jest nawet mierzalna ze względu na jej niski poziom. Jednak ten sam materiał, który jest uważany za nieprzepuszczalny dla wody, może być przepuszczalny dla pary wodnej. Przepuszczalność pary wodnej jest mierzona w gramach wody, która znajduje się w materiale po wystawieniu go na działanie określonej temperatury, wilgotności względnej powietrza i ciśnienia atmosferycznego.
PRZEWODNICTWO CIEPLNE
Jest to sposób przenoszenia ciepła właściwy dla ciał stałych. Cząsteczki nie poruszają się w wyniku mieszania termicznego (ruch konwekcyjny), jak ma to miejsce w przypadku gazów i cieczy, a rozprzestrzenianie się ciepła następuje poprzez wibracje cząsteczek tworzących ciało stałe.
PRZEWODNOŚĆ CIEPLNA
Określa zdolność jednorodnego i izotropowego materiału do przenoszenia ciepła, gdy wymiana odbywa się tylko przez przewodzenie.
PRZYSPIESZACZ
Dodatek stosowany w celu przyspieszenia procesu tworzenia powłoki i sieciowania (utwardzania) spoiwa.
R
REAKCJA NA OGIEŃ
Określa łatwość, z jaką materiały mogą się zapalić, a tym samym podsycać ogień (klasy od M0 do M5).
ROZDZIELANIE MIESZANIN
Polega na sedymentacji grubszych aglomeratów o dużym ciężarze właściwym, podczas gdy na powierzchni betonu pojawia się woda i lżejsze, drobniejsze kruszywa. Ten rodzaj wykwitów sprawia, że powierzchnia jest słabsza mechanicznie.
ROZPUSZCZALNIK ALIFATYCZNY
Organiczny związek węgla o otwartym łańcuchu. Związki alifatyczne obejmują parafiny, olefiny, acetyleny i związki alifatyczne lub cykloparafiny.
ROZPUSZCZALNIK AROMATYCZNY
Organiczny związek węgla o zamkniętym łańcuchu. Należą do nich: benzen, toluen, ksylen itp.
ROZSZERZALNOŚĆ CIEPLNA
Trójwymiarowy wzrost objętości materiału w wyniku zmian temperatury. Ta szczególna właściwość każdego ciała jest określana współczynnikiem rozszerzalności; współczynnik ten wskazuje w milimetrach zmianę ciała dla każdego metra jego długości w odniesieniu do każdego stopnia zmiany temperatury. Na przykład współczynnik rozszerzalności betonu różni się w zależności od rodzaju kruszywa oraz jakości i ilości cementu; średni współczynnik rozszerzalności nie różni się zbytnio od współczynnika rozszerzalności stali, tj. 1,2×10-5 m/°C lub 0,012 mm/°C, a fakt ten pozwolił na połączenie tych dwóch materiałów w betonie zbrojonym. Dyrektywa 2004/42/WE z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ograniczeń emisji lotnych związków organicznych w wyniku stosowania rozpuszczalników organicznych w niektórych farbach i lakierach oraz produktach do odnawiania pojazdów.
S
SALETRA POTASOWA
Powszechna nazwa azotanu potasu (soli kwasu azotowego).
SCALANIE POWIERZCHNI
Obróbka materiałów elewacyjnych, które uległy degradacji ze względu na ich wysoką porowatość i słabą hydrofobowość lub jej brak, przez co stały się kredowe. Zasadniczo służą do tego materiały hydrofobowe zdolne do lekkiego wiązania zdezintegrowanych warstw powierzchniowych z leżącymi poniżej warstwami w dobrym stanie, aby zapobiec ich utracie w wyniku trwałego działania czynników atmosferycznych.
SKALA SHORE’A A/D
Wartości twardości w skali Shore'a są mierzone za pomocą skalibrowanych twardościomierzy. Skala Shore'a A jest przeznaczona dla bardziej miękkich materiałów, a skala D dla twardszych. W materiał wbijany jest stalowy pręt o określonych wymiarach, różnych dla skali Shore A i Shore D. Wartości nie wydają się korelować z wartościami innych pomiarów twardości.
SKURCZ KONTROLOWANY/ KOMPENSOWANY
Cecha charakterystyczna zaprawy cementowej kompensująca skurcz spowodowany utwardzaniem. W zaprawach hydraulicznych naturalną i nieuniknioną konsekwencją obecności cementu jest pojawienie się zjawiska skurczu podczas wiązania i twardnienia na powietrzu. Dodanie określonych dodatków do produktu ma na celu kompensację i kontrolę tego zjawiska.
SMOŁA
Produkt hydroizolacyjny powstający w procesie destylacji węgla w produkcji gazu miejskiego.
SOLE ROZPUSZCZALNE
W mokrych ścianach znajdują się głównie siarczany, azotany i chlorki. Są one odpowiedzialne za stopniowe niszczenie wykończeń, tynków i elementów ściennych, a także są szczególnie szkodliwe ze względu na ich higroskopijność.
SPIENIACZ
Dodatek stosowany do wprowadzania gazów do tworzyw sztucznych, np. w produkcji styropianu.
SPOIWO
Nielotna część nośnika produktu, której funkcją jest wiązanie pigmentów i wypełniaczy.
SPOIWO HYDRAULICZNE
Jest to dowolny materiał, który po zmieszaniu z wodą twardnieje w wyniku reakcji z wodą.
STAL CIĄGNIONA
Stal o różnych kształtach przekroju prostego, uzyskana przez odkształcenie na zimno bez usuwania materiału. Ten rodzaj obróbki nadaje produktowi specjalnych właściwości pod względem kształtu, precyzji wymiarów i warstwy wierzchniej. Produkt otrzymywany w procesie ciągnienia ma zazwyczaj postać prętów, rur lub okrągłych drutów.
STROP
Zespół elementów tworzących poziome oddzielenie między piętrami budynku.
SZOK TERMICZNY
Jako szok termiczny definiuje się jako pęknięcie spowodowane gwałtowną zmianą temperatury obiektu, zarówno rosnącą, jak i malejącą.
SZTUKATERIA WKLĘSŁA
Zakrzywiony element architektoniczny o wklęsłym profilu łączący dwie płaszczyzny (ścianę i sufit).
T
TIKSOTROPIA (PAMIĘĆ CIECZY)
Cecha ta wskazuje na możliwość nakładania zaprawy na pionowe powierzchnie bez jej ześlizgiwania się po podłożu i oraz w niej samej, do zdefiniowanej grubości.
TRADYCYJNY JASTRYCH (WYLEWKA, PODŁOŻE)
Warstwa podłoża wykonana na placu budowy przez zmieszanie cementu, czasami z dodatkiem wapna, i piasku o granulometrii odpowiadającej docelowej grubości. Piasek zwykle waha się od 0 do 1/5 maksymalnej grubości docelowej.
TRWAŁOŚĆ
Określa zdolność wyrobu do zachowania z upływem czasu nienaruszonych cech strukturalnych i architektonicznych według których został zaprojektowany, wykonany i używany.
TYNK
Warstwa zaprawy stosowana jako powłoka ochronna i dekoracyjna ścian osłonowych. Tynk zasadniczo składa się z trzech warstw: obrzutki, narzutu i gładzi.
TYNK OGNIOODPORNY
Tynk stosowany do realizacji ścian przeciwpożarowych, w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się ognia, oraz do ochrony konstrukcji i podłóg, w celu wydłużenia czasu odporności ogniowej.
TYNK OSUSZAJĄCY
Tynk, który dzięki swojej bardzo porowatej strukturze umożliwia odparowywanie dużych ilości wody zawartej w murze (wilgoć podciągana, wilgoć kondensacyjna itp.).
U
UKŁADANIE SZTUKATERII
Zob. SZTUKATERIA WKLĘSŁA
USUWANIE AZBESTU (Rozporządzenie ministerialne 20/08/99)
Hermetyzacja: Zamknięcie: Usunięcie: obróbka powierzchni zawierających cement azbestowy za pomocą produktów penetrujących i/lub powlekających. W ten sposób włókna azbestu zostają przytwierdzone do podłoża i powstaje warstwa ochronna na odsłoniętej powierzchni. Stosowane produkty muszą być zgodne z właściwościami użytkowymi określonymi w rozporządzeniu ministerialnym 20/08/99, Załącznik 1, dla powłok hermetyzujących typu A. W szczególności średnia grubość suchej powłoki hermetyzującej nie może być mniejsza niż 300 µm i w żadnym punkcie nie może być mniejsza niż 250 µm. Zamknięcie: polega na zastosowaniu szczelnej bariery, która oddziela azbest od zajmowanych obszarów. Dlatego przed zastosowaniem nowych elementów pokrycia dachowego (warstw izolacyjnych, nowych płyt), płyty azbestowo-cementowe są poddawane obróbce produktami, które hamują uwalnianie włókien azbestu podczas prac budowlanych i przyczyniają się do powstrzymania ich uwalniania. Stosowane produkty muszą być zgodne z właściwościami użytkowymi określonymi w rozporządzeniu ministerialnym 20/08/99, Załącznik 1, dla powłok hermetyzujących typu C. W szczególności grubość suchej powłoki hermetyzującej nie może być mniejsza niż 200 µm i wynik żadnego pomiaru nie może być mniejszy niż ta wartość. Usuwanie: wśród środków ostrożności, które należy podjąć w przypadku tej interwencji, jest obróbka powierzchni za pomocą produktów impregnujących, które hamują odrywanie się włókien azbestu podczas prac na placu budowy. Stosowane produkty muszą być zgodne z właściwościami użytkowymi określonymi w rozporządzeniu ministerialnym 20/08/99, Załącznik 1, dla powłok hermetyzujących typu D. W szczególności powłoka hermetyzująca powinna mieć kolor kontrastujący z kolorem podłoża. Dostawca musi podać grubość suchej powłoki, ilość do nałożenia na metr kwadratowy oraz czas schnięcia.
W
WAPNO
Inaczej wapno palone. Tlenek wapna, produkt wypalania wapienia, który pojawia się jako biaława substancja stała o ziemistym wyglądzie. Pod wpływem wody wapno pęcznieje, wytwarza ciepło i przekształca się w wodorotlenek wapnia lub wapno gaszone. Zwilżając go dwuipółkrotnością jego wagi w wodzie, otrzymujemy wapno, które jest spoiwem do przygotowania zaprawy. W wyniku wytrząsania wapna gaszonego z nadmiarem wody powstaje biała ciecz zwana mlekiem wapiennym, używana jako baza do różnych metod malowania na sucho. Wapna dzielą się na tłuste (wapno tłuste) i chude (wapno chude): pierwsze z nich pochodzą z wypalania wapieni niemal czystych, natomiast chude są pozyskiwane z wapieni magnezowych lub ilastych (mniej czystych).
WAPNO HYDRAULICZNE
Otrzymuje się je w wyniku wypalania zwartego wapienia zawierającego różne ilości gliny (naturalne wapno hydrauliczne) lub z mieszanin wapna hydratyzowanego z pucolanem, gliną lub żużlem wielkopiecowym (sztuczne wapno hydrauliczne).
WAPNO POWIETRZNE
Otrzymuje się go w wyniku wypalania zwartego wapienia, który przekształca się w węglan wapnia, a następnie rozpada na tlenek wapnia i dwutlenek węgla; tlenek wapnia może być gaszony nadmiarem wody (wapno gaszone) lub ilością ściśle niezbędną do uwodnienia (wapno hydratyzowane).
WĘGLOWODORY
Naturalne ciekłe lub gazowe związki węgla z wodorem, tlenem, azotem i różnymi ilościami innych pierwiastków (np. siarki, metali).
WĘGLOWODORY ALIFATYCZNE
Węglowodór mający postać łańcucha liniowego lub pierścienia z wiązaniami pojedynczymi lub nawet podwójnymi, ale nie rezonansowymi.
WĘGLOWODORY AROMATYCZNE
Węglowodory charakteryzujące się obecnością co najmniej jednego pierścienia benzenowego w cząsteczkach. Wyróżniają się typowym i przyjemnym zapachem (stąd nazwa) i są obecne w różnych frakcjach uzyskiwanych z pierwotnej destylacji ropy naftowej oraz w sposób bardziej wyraźny w produktach niektórych procesów uszlachetniania, w tym w benzynie. Szczególna uwaga poświęcana w ostatnich latach węglowodorom aromatycznym wynika z podkreślanej szkodliwości ich oparów.
WERMIKULIT
Jest to glinka zwiększająca swoją objętość.
WYKWITY FARBY
Zjawisko, w którym podczas fazy suszenia jeden lub więcej składników produktu migruje w kierunku powierzchni. Nierównomierne wychodzenie pigmentów powoduje zmiany koloru i jest, w zależności od przypadku, wadą lub istotną cechą produktów malarskich. Wykwity barwnika występujące w przypadku farby lub lakieru w puszce, jeśli nie są nieodwracalne, nie stwarzają problemów z wykończeniem, ponieważ wystarczy równomiernie wymieszać produkt, aby nadać mu pożądany wygląd i właściwości.
WYKWITY SOLNE
Tworzenie się osadu soli na powierzchni ściany. Zwykle występuje w ścianach murowanych narażonych na podciąganie wilgoci, ale także w przypadkach infiltracji będącej następstwem kwaśnych deszczów lub pęknięcia rur.
WYLEWKA SAMOPOZIOMUJĄCA DO PODŁÓG BEZSPOINOWYCH
Gotowa mieszanka na bazie anhydrytu, kruszyw i dodatków, która ze względu na swój specjalny skład jest pompowana w stanie ciekłym i tworzy ciągłe, samopoziomujące podłoże o dobrej wytrzymałości mechanicznej i przewodności cieplnej. Jest to produkt przeznaczony wyłącznie do zastosowań wewnętrznych, umożliwiający uzyskanie grubości od 3 do 8 cm i do 500 m2 powierzchni dziennie.
WYSYCANIE
Podłoża porowate, takie jak pustak ceramiczny, pustak ceramiczny z termoizolacją, beton komórkowy, cegła pełna i określone rodzaje kamienia, muszą być zwilżone wodą do całkowitego nasycenia przed nałożeniem produktu, aby uniknąć szybkiej utraty wody z materiału, a tym samym jego „spalenia” (tj. niepełnego uwodnienia spoiwa hydraulicznego).
Z
ZACIERANIE
Wykańczanie wykonywane pacą gąbkową (wykończenie satynowe) lub pacą plastikową (wykończenie ryflowane) na wyrównanym i wygładzonym produkcie.
ZAKOTWIENIE ŻELIWNE
Technika kotwienia metalowych sworzni w posadzkach przemysłowych w celu mocowania maszyn. Wykonuje się je przy użyciu specjalnych zapraw o lekko ekspansywnych właściwościach, aby zarówno przeciwdziałać skurczowi spoiwa cementowego, ale przede wszystkim osiągnąć bardzo wysokie wytrzymałości w stosunkowo krótkim czasie. Jedną z głównych cech aplikacyjnych takich zaprawy jest wysoki stopień płynności i powinny być wlewane w odporne wgłębienia z ciał stałych dokładnie nasycone czystą wodą.
ZAPOBIEGANIE KARBONATYZACJI
Produkt zapobiegający lub znacznie opóźniający karbonatyzację betonu.
ZAPRAWA
Jest to połączenie jednego lub kilku spoiw z kruszywem, wodą i powietrzem, które dozowane w odpowiednich proporcjach umożliwiają uzyskanie mieszaniny o konsystencji i urabialności odpowiedniej do danego zastosowania oraz określonej wytrzymałości (wydajności) w stanie utwardzonym. Główną funkcją zaprawy jest łączenie, powlekanie, wyrównywanie i ochrona elementów konstrukcji. W zależności od właściwości i rodzaju zastosowania, zaprawy można podzielić na zaprawy murarskie i zaprawy tynkarskie lub wygładzające.
ZAPRAWA PASYWACYJNA
Zawiesina na bazie inhibitorów korozji.
ZASADA
Produkt określa się jako zasadowy, jeżeli jego jest pH > 7
ZAWARTOŚĆ POWIETRZA
Cecha ta, wyrażona w procentach, ma szczególnie wysokie wartości w przypadku tynków renowacyjnych. To właśnie ta właściwość jest jednym z warunków uzyskania paroprzepuszczalności odpowiedniej do potrzeb takich tynków.
ZBROJENIE
Ogólny termin oznaczający w technologii odporną strukturę przymocowaną lub wbudowaną w zrealizowany produkt, aby stanowić jego element odporny na naprężenia wynikające z jego własnej masy i/lub sił zewnętrznych.
ZŁĄCZE DYLATACYJNE (SZCZELINA DYLATACYJNA)
Przerwa w podporze, której celem jest umożliwienie dwóm zwróconym do siebie częściom konstrukcyjnym wykonywanie względnych ruchów wynikających ze zmian termicznych lub innych przyczyn.